Trả lời ngắn: stablecoin là token tiền mã hóa được thiết kế để giữ giá ổn định, thường là 1 đô la Mỹ hoặc 1 euro. Những đồng lớn nhất như USDC, USDT và EURC được bảo chứng bằng tiền mặt và trái phiếu chính phủ ngắn hạn do công ty phát hành nắm giữ. Chúng cho phép chuyển tiền trên blockchain trong vài phút, bất kỳ ngày nào trong tuần, mà không chịu biến động giá như bitcoin. Ở EU, MiCA hiện đặt ra quy định chặt chẽ về việc ai được phát hành chúng.
Vì sao có stablecoin
Bitcoin và ether có thể dao động 5% hoặc hơn chỉ trong một ngày. Đó là vấn đề nếu bạn chỉ muốn trả tiền cho ai đó, để tiền chờ giữa các lệnh hoặc chuyển tiền ra nước ngoài. Stablecoin giải quyết điều này bằng cách bám theo một đồng tiền quen thuộc mà vẫn giữ ưu điểm của crypto: chuyển nhanh, hoạt động 24/7 và tương thích với sàn và ví.
Ngày nay stablecoin thuộc nhóm token được dùng nhiều nhất. Phần lớn giao dịch trên sàn được định giá theo chúng (ví dụ BTC/USDT hay ETH/USDC), và chúng được dùng cho thanh toán quốc tế, giữ tiền bằng đô la ở các nước lạm phát cao và làm đồng tiền cơ sở cho nhiều ứng dụng DeFi. Việt Nam cũng là một trong những thị trường dùng stablecoin nhiều nhất.
Stablecoin giữ giá trị như thế nào
Mô hình phổ biến rất đơn giản. Công ty nhận 1 đô la và tạo (mint) 1 token. Khi ai đó trả lại token, công ty trả 1 đô la và hủy (burn) token đó. Chừng nào mọi người còn tin mỗi token đổi được 1 đô la, các nhà giao dịch sẽ giữ giá thị trường quanh mức 1: nếu giá xuống 0,99, người mua sẽ vào để đổi lấy 1,00, và nếu lên 1,01, đơn vị phát hành sẽ tạo thêm.
Vì vậy chất lượng của một stablecoin phụ thuộc vào tài sản dự trữ (thứ bảo chứng cho token), quyền quy đổi của người nắm giữ và quy định, kiểm toán đối với đơn vị phát hành.
Các loại stablecoin
Bảo chứng bằng tiền pháp định
Bảo chứng bằng tiền mặt, tiền gửi ngân hàng và trái phiếu chính phủ ngắn hạn. Ví dụ: USDC và EURC (do Circle phát hành), USDT (Tether), PYUSD (PayPal). Đây là nhóm lớn nhất, bỏ xa các nhóm khác.
Bảo chứng bằng crypto
Bảo chứng bằng các tài sản mã hóa khác bị khóa trong hợp đồng thông minh, thường có giá trị cao hơn lượng stablecoin phát hành (thế chấp vượt mức) để chịu được đợt giảm giá. DAI, nay tiếp tục dưới tên USDS của Sky (trước là MakerDAO), là ví dụ nổi tiếng nhất.
Thuật toán
Cố giữ tỷ giá neo bằng mã và cơ chế khuyến khích thay vì dự trữ đầy đủ. Ví dụ nổi tiếng nhất, TerraUSD (UST), sụp đổ vào tháng 5 năm 2022 và xóa sổ hàng chục tỷ đô la chỉ trong vài ngày. Người mới nên hết sức thận trọng với loại này. Theo MiCA, các thiết kế thuần thuật toán không đáp ứng quy định về stablecoin.
Những cái tên lớn
| Stablecoin | Bám theo | Đơn vị phát hành | Tình trạng theo MiCA (EU) |
|---|---|---|---|
| USDT | Đô la Mỹ | Tether | Chưa được cấp phép; nhiều nền tảng EU đã hạn chế hoặc hủy niêm yết cho người dùng EEA |
| USDC | Đô la Mỹ | Circle | Token tiền điện tử phát hành theo giấy phép tổ chức tiền điện tử tại Pháp |
| EURC | Euro | Circle | Token tiền điện tử phát hành theo giấy phép tổ chức tiền điện tử tại Pháp |
| USDS / DAI | Đô la Mỹ | Giao thức Sky (bảo chứng crypto) | Không phải token tiền điện tử được cấp phép |
Thông tin kiểm tra tháng 10 năm 2026. Quy định và việc niêm yết có thể thay đổi, hãy kiểm tra đơn vị phát hành và danh sách của ESMA trước khi dựa vào.
Stablecoin và MiCA
MiCA, quy định về thị trường tài sản mã hóa của EU, đã tạo ra bộ luật đầy đủ đầu tiên cho stablecoin ở châu Âu. Các quy định về stablecoin áp dụng từ ngày 30 tháng 6 năm 2024. MiCA chia làm hai nhóm:
- Token tiền điện tử (EMT) bám theo một đồng tiền chính thức duy nhất, như USDC hay EURC. Chỉ tổ chức tín dụng hoặc tổ chức tiền điện tử được cấp phép mới được phát hành.
- Token tham chiếu tài sản (ART) bám theo một rổ tiền tệ, hàng hóa hoặc tài sản khác và cần giấy phép riêng.
Các bảo vệ chính cho người nắm giữ EMT gồm:
- Quy đổi ngang giá. Bạn có quyền nhận lại tiền theo mệnh giá bất cứ lúc nào, không mất phí trừ một số trường hợp hạn chế.
- Dự trữ an toàn. Tiền phải nằm trong tài sản an toàn, thanh khoản cao, với tỷ lệ lớn là tiền gửi ngân hàng, và tách biệt khỏi tiền của chính đơn vị phát hành.
- Không trả lãi. Đơn vị phát hành và nhà cung cấp dịch vụ crypto không được trả lãi cho EMT, vì vậy hãy cảnh giác với lời mời kiểu “lãi 10% cho số euro của bạn”.
- White paper và giám sát. Đơn vị phát hành công bố white paper và chịu sự giám sát của cơ quan quốc gia, với quy định bổ sung cho các stablecoin rất lớn (“quan trọng”).
Circle nhận giấy phép tiền điện tử từ cơ quan quản lý Pháp vào tháng 7 năm 2024, giúp USDC và EURC tuân thủ MiCA. Tether không xin cấp phép, nên các sàn phục vụ khách hàng EU đã hạn chế giao dịch USDT cho người dùng châu Âu. Mỹ cũng thông qua luật liên bang về stablecoin, GENIUS Act, vào tháng 7 năm 2025. Tìm hiểu thêm trong hướng dẫn về quy định crypto.
Rủi ro của stablecoin
- Mất neo (depeg). Stablecoin có thể mất tỷ giá neo nếu mọi người nghi ngờ tài sản dự trữ. Tháng 3 năm 2023, USDC từng giảm ngắn còn khoảng 0,88 đô la sau khi Circle tiết lộ một phần dự trữ nằm ở ngân hàng Silicon Valley Bank vừa sụp đổ. Nó hồi phục sau vài ngày, nhưng cho thấy “ổn định” không có nghĩa là “không rủi ro”.
- Rủi ro đơn vị phát hành. Bạn phụ thuộc vào việc đơn vị phát hành quản lý tốt dự trữ và thực hiện quy đổi.
- Phong tỏa. Đơn vị phát hành USDC, EURC và USDT có thể phong tỏa token tại những địa chỉ cụ thể, ví dụ theo yêu cầu của cơ quan chức năng.
- Rủi ro nền tảng. Stablecoin giữ trên sàn chỉ an toàn bằng chính sàn đó. Hãy kiểm tra giấy phép và bằng chứng dự trữ của sàn.
- Rủi ro tỷ giá. Nếu bạn sống ở Việt Nam và giữ USDC, số dư quy ra đồng vẫn thay đổi theo tỷ giá USD/VND. Ở khu vực đồng euro, EURC tránh được điều này.
- Sai mạng. USDC tồn tại trên nhiều blockchain. Gửi qua mạng mà ví của bạn không hỗ trợ có thể làm mất tiền.
Người mới dùng stablecoin thế nào
- Để tiền chờ giữa các lệnh mà không phải đổi lại tiền đồng và chịu phí ngân hàng.
- Mua crypto khác. Nhiều thị trường có thanh khoản cặp USDT hoặc USDC sâu hơn cặp tiền nội tệ, nghĩa là giá có thể tốt hơn. Xem cách mua USDC rẻ nhất.
- Chuyển tiền sang ví hoặc sàn khác trong vài phút, kể cả cuối tuần.
- Mua trung bình giá (DCA) từ số dư stablecoin sang BTC hoặc ETH, xem DCA là gì.
Để có stablecoin, hãy dùng sàn hỗ trợ đồng đó ở quốc gia của bạn. So sánh lựa chọn trong bảng so sánh sàn. Trong bảng xếp hạng chung BingX đứng #1 và OKX đứng #2, và cẩm nang miễn phí cho người mới giải thích cách kiểm tra một nền tảng có được phép phục vụ bạn không.
Câu hỏi thường gặp
Nói đơn giản, stablecoin là gì?
Là token crypto luôn cố giữ cùng một giá trị, thường là 1 đô la hoặc 1 euro, vì được bảo chứng bằng tài sản dự trữ mà đơn vị phát hành cam kết chi trả.
Stablecoin có an toàn không?
Chúng ít biến động hơn nhiều so với crypto khác, nhưng không phải không có rủi ro. Chúng có thể mất neo, đơn vị phát hành có thể phá sản hoặc phong tỏa token, và sàn giữ chúng có thể sụp đổ. Đồng được quản lý, dự trữ đầy đủ và có quyền quy đổi sẽ ít rủi ro hơn.
USDC và USDT khác nhau thế nào?
Cả hai đều bám theo đô la Mỹ. USDC do Circle phát hành và được cấp phép là token tiền điện tử theo MiCA. USDT do Tether phát hành, lớn hơn trên toàn cầu nhưng chưa được cấp phép theo MiCA, nên người dùng EU bị hạn chế tiếp cận.
EURC là gì?
EURC là stablecoin đồng euro do Circle phát hành. Một EURC hướng tới giá trị bằng một euro và được phát hành dưới dạng token tiền điện tử theo MiCA, nên người nắm giữ ở EU có quyền quy đổi.
Stablecoin có trả lãi không?
Theo MiCA, đơn vị phát hành và nhà cung cấp dịch vụ crypto không được trả lãi cho token tiền điện tử. Các lời mời lợi suất cao với stablecoin thường đi kèm rủi ro cho vay hoặc DeFi.
USDT có bị cấm ở EU không?
Giữ USDT không phạm luật, nhưng vì chưa được cấp phép theo MiCA, các nền tảng được quản lý ở EU đã hạn chế hoặc hủy niêm yết nó với khách hàng châu Âu.
Không phải lời khuyên tài chính. Bài viết chỉ nhằm mục đích giáo dục. Giá tiền mã hóa biến động mạnh và bạn có thể mất toàn bộ số tiền đã đầu tư. Hãy kiểm tra quy định tại quốc gia của bạn trước khi mua.